Không nằm ngoài xu hướng tất yếu của thế giới, các doanh nghiệp cũng đang chuyển mình để đưa ứng dụng công nghệ Internet of Things (IoT) ở Việt Nam vào trong sản xuất. Tuy nhiên, quá trình này đang gặp nhiều khó khăn hơn bao giờ hết khi đại dịch Covid – 19 đang có những ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phát triển của doanh nghiệp.

Tiềm năng phát triển các giải pháp Internet of Things tại các doanh nghiệp Việt Nam

IoT tại Việt Nam đang là một lĩnh vực “nóng”, thu hút được nhiều công ty công nghệ tham gia nghiên cứu, sản xuất. Một số ví dụ về phát triển IoT như: Mimosa Tech đã thương mại hóa giải pháp cho nông nghiệp chính xác; Hachi là giải pháp giúp xây dựng khu vườn cá nhân tự động ở nhà; BKAV và Lumi là hai doanh nghiệp đứng đầu trong thị trường nhà thông minh, không chỉ sở hữu thị trường nội địa mà còn xuất khẩu sang các nước khác như Úc, Singapore và Ấn Độ; Ngoài ra, nhiều ứng dụng khác đang ở giai đoạn thử nghiệm và đòi hỏi nhiều thời gian hơn để trưởng thành và cung cấp trên thị trường. 

Dẫu vậy, chưa có giải pháp Internet of Things ở Việt Nam thực sự nào đang có ảnh hưởng mạnh tới đời sống sản xuất. Trong thời gian tới, các ứng dụng trong lĩnh vực giao thông thông minh như thu phí không dừng, phạt nguội bằng camera, taxi công nghệ (Uber, Grab hay giao hàng nhanh…) là các ứng dụng liên quan tới IoT được dự báo sẽ trở nên phổ biến, có nhiều ảnh hưởng tới cuộc sống. Các lĩnh vực tiềm năng như y tế điện tử, nông nghiệp thông minh, bất động sản thông minh sẽ cần thêm thời gian để có những ứng dụng IoT phù hợp với Việt Nam.

Riêng đối với ngành công nghiệp, mặc dù chưa có giải pháp IOT nào có sức lan tỏa mạnh mẽ, nhưng một số tập đoàn lớn cũng mạnh mẽ chuyển mình và tự xây dựng cho mình hệ thống IOT trong hoạt động sản xuất.

internet of things o vietnam

Đơn cử như Goldsun – 1 trong 3 doanh nghiệp cung ứng các sản phẩm bao bì duy nhất đủ điều kiện đáp ứng các yêu cầu khắt khe của tập đoàn Samsung với việc cung ứng 50% vỏ hộp, sách hướng dẫn cho Samsung. Mỗi tháng, Goldsun Quế Võ có thể cung cấp 20 triệu sản phẩm hộp chất lượng cao như: Hộp điện thoại, hộp quà tặng, hộp đồ chơi và 18 triệu sản phẩm sách hướng dẫn sử dụng, ấn phẩm, tạp chí cao cấp. Để làm được điều đó, Goldsun là một trong những đơn vị bao bì tiên phong trong việc áp dụng công nghệ mới trong lĩnh vực sản xuất và in ấn bao bì đặc biệt là đưa IoT vào hoạt động quản lý sản xuất. Hệ thống này muốn hoạt động được, doanh nghiệp phải dựa trên hệ thống thông tin đồng bộ và trơn tru trong toàn bộ cơ sở sản xuất. Rõ ràng rằng, doanh nghiệp Việt ngày nay chủ động và mạo hiểm hơn rất nhiều để đón đầu và làm chủ công nghệ.

Đọc thêm: Giải pháp ERP Việt đầu tiên ứng dụng IoT vào quản lý sản xuất

Các thách thức trong triển khai ứng dụng IoT

Hầu hết các hệ thống ứng dụng nêu trên nếu dùng công nghệ IoT đều là của các doanh nghiệp nước ngoài, các doanh nghiệp trong nước cơ bản mới chỉ tập trung vào các ứng dụng trên nền tảng điện thoại di động, máy tính cá nhân mang tính nhỏ lẻ mà chưa khai thác hết tính thông minh của các hệ thống cảm biến hay khai thác dữ liệu lớn.

internet of things o vietnam

Cho đến cuối năm 2019, sự đón nhận và áp dụng Internet of Things ở Việt Nam chưa thể nói là đã có độ bao phủ sâu rộng. Những kỳ vọng về một năm sáng lạng cho IoT vào năm 2020 cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi đại dịch Covid-19. Chắc chắn nhiều doanh nghiệp đã phải từ bỏ kế hoạch ứng dụng Internet vạn vật vào sản xuất bởi các vấn đề vi kinh phí, nhân công không được đảm bảo sau gần nửa năm chống chọi với tác động tiêu cực của dịch bệnh.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp tại Việt Nam đang phải đối mặt với một vài thách thức sau:

  • Thiếu một khung triển khai phù hợp thực tiễn: Dự án phát triển sản phẩm/giải pháp IoT được thực hiện với cách tiếp cận phức tạp, không rành mạch, thiếu nhất quán và không phù hợp với thực tiễn. Từ đó phát sinh các vấn đề khó khăn rất khó kiểm soát, các biện pháp xử lý vấn đề cũng không có hiệu quả. 
  • Tính ổn định, khả năng mở rộng, tính bảo mật dữ liệu của sản phẩm IoT chưa thực sự tốt: đặc thù của IoT là sự kết nối rất nhiều cá thể, sự trao đổi dữ liệu giữa các cá thể có thể xảy ra với tần suất lớn, và đòi hỏi sự bảo mật và riêng tư cao. Sự ổn định của sản phẩm IoT chính là yếu tố đặc thù vì có liên quan trực tiếp đến tiện ích đem lại cho cộng đồng. Tuy nhiên, rất thường xuyên, mức độ ổn định của sản phẩm IoT không đáp ứng được yêu cầu của họ. Một số tính năng sản phẩm (tuy có thể chỉ là những tính năng bổ trợ) không hoạt động tốt, lúc hoạt động, lúc không hoạt động, gây ra sự không hài lòng của người dùng.
  • Giá thành sản phẩm cao do chi phi nghiên cứu phát triển và chi phí sản xuất cao: Giá thành sản phẩm IoT khi đưa ra thị trường cao hơn nhiều so với mức độ chấp nhận và khả năng chi trả của cộng đồng người dùng. Nguyên nhân là do giá thành đầu vào cao hoặc do kỳ vọng lợi nhuận không thực tế. Bản chất IoT là lĩnh vực mới, sản phẩm mới chưa có tiền lệ, nên sản phẩm IoT dễ bị doanh nghiệp định vị quá cao trên thị trường. Bên cạnh đó, tình hình sản xuất kinh doanh chung giảm nhiều so với cùng kỳ mọi năm bởi Covid – 19, do đó việc đáp ứng các chi phí cho giải pháp IoT vượt quá tầm của nhiều doanh nghiệp.

Đọc thêm: Xây dựng hệ thống IoT cho doanh nghiệp sản xuất – Bắt đầu từ đâu?

Giải pháp nào giúp doanh nghiệp Việt chủ động ứng dụng IoT?

  • Hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, trong đó nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc kiến tạo những điều kiện hỗ trợ và thúc đẩy tác động kinh tế của ngành công nghiệp IoT trong các lĩnh vực; xây dựng hạ tầng cơ sở về mạng truyền thông với thế hệ 5G; xây dựng và thống nhất tiêu chuẩn IoT; tăng cường bảo mật, an toàn, an ninh, cho IoT.
  • Xây dựng một lộ trình, chính sách chung cho toàn bộ các thành tố của hệ sinh thái IoT để các bên cùng “bắt tay nhau” phát triển. Có thể nói các vấn đề nghiên cứu phát triển về IoT bao phủ trong một phạm vi rất rộng. Nó không chỉ giới hạn trong phạm vi một kỹ thuật cụ thể nào đó của công nghệ thông tin và truyền thông mà bao trùm gần như toàn bộ các lĩnh vực từ công nghệ phần cứng, phần mềm, công nghệ kết nối truyền thông, quản lý mạng, cơ sở dữ liệu. Không những thế, nó còn liên quan tới các kỹ thuật, công nghệ thuộc các lĩnh vực khác như tự động hóa, cơ khí chính xác, công nghệ về môi trường, nông nghiệp và các ngành công nghiệp khác. 
  • Tham khảo kinh nghiệm nước ngoài trong xây dựng hệ thống quốc gia nghiên cứu và phát triển về IoT. Một số nước trong khu vực, trong đó có Trung Quốc đã hình thành một Hệ thống quốc gia nghiên cứu và phát triển về IoT, là kết quả của Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm lần thứ 13 giai đoạn 2016-2020. Hệ thống đó bao gồm các doanh nghiệp  như các tổng đài và các nhà phân phối cung cấp các hoạt động và phát triển hệ thống của IoT. Các trường đại học và viện nghiên cứu tập trung vào nghiên cứu các công nghệ chủ chốt và các tổ chức tiêu chuẩn chịu trách nhiệm xây dựng tiêu chuẩn cho IoT trong toàn quốc. 
  • Để xây dựng lợi thế cạnh tranh, Chính phủ đóng vai trò không thể thiếu trong việc tạo ra một số dự án tiên phong để nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm tạo ra sức cạnh tranh trên thị trường nội địa, cũng như hướng thị trường quốc tế. IoT đang trong giai đoạn đầu phát triển, chưa được định hình hoàn toàn, đặc biệt là các chuẩn trong kết nối, bảo mật và số lượng thiết bị IoT cho thị trường Việt Nam còn ở mức thấp, chưa đủ hấp dẫn. Do vậy, Thông qua các vườn ươm công nghệ, cần có chính sách ưu đãi để thu hút các doanh nghiệp khởi nghiệp của khu vực và thế giới tham gia nhằm phát huy thế mạnh của nguồn nhân lực và tận dụng chi phí sản xuất thấp tại Việt Nam.

Đặc biệt hơn, trong thời điểm nền kinh tế đang từng bước đi vào hồi phục sau những ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch, các gói kích thích kinh tế cần được triển khai hiệu quả nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động dài hơi hơn và có cơ hội đầu tư vào công nghệ hiện đại như IoT.

internet of things o vietnam

Kết

Rõ ràng, các doanh nghiệp đã dần hiểu được tầm quan trọng của Internet of Things ở Việt Nam trong quá trình xây dựng và phát triển hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, vào thời điểm hiện tại, để tiếp cận và triển khai chúng không phải là điều dễ dàng với bất kỳ doanh nghiệp nào. Trở ngại bủa vây các nhà quản lý ở thời điểm hiện tại khi họ đang đứng giữa các sự lựa chọn vận hành doanh nghiệp hay phương thức thông thường hay đầu tư để hiện đại hóa sản xuất. Tuy nhiên, “lửa thử vàng, gian nan thử sức”, đây có thể là thời cơ cho những doanh nghiệp dám mạo hiểm để làm chủ được mô hình sản xuất của mình.

ĐĂNG KÝ NHẬN THÊM BÀI VIẾT